Εισήγηση Προέδρου ΓΣΕΒΕΕ, κ. Γ. Καββαθά στο 10ο Παγκόσμιο Συνέδριο Θρακών

Κυρίες & Κύριοι,

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την πρόσκληση και να σας συγχαρώ για τη διοργάνωση του 10ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Θρακών, ενός σημαντικού συνεδρίου με διεθνή εμβέλεια, που σκοπό έχει την ανάπτυξη ενός σταθερού πλαισίου διαλόγου στη θρακική κοινότητα για τα προβλήματα της περιοχής, τις προοπτικές του τόπου, τους γεωπολιτικούς κινδύνους, τις μελλοντικές προκλήσεις των τοπικών οικονομιών. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η Θράκη και η ακριτική Ελλάδα, αποτελούν το θερμόμετρο των εξελίξεων- θετικών και αρνητικών- είναι οι τόποι στους οποίους μοχλεύεται η αγάπη για τον τόπο και  εκδηλώνεται η αγωνία για το μέλλον. Και αναμφίβολα, τα όσα διαδραματίζονται στην ακριτική Ελλάδα αφορούν σε μεγάλο βαθμό τη δυνατότητα του κέντρου να ισορροπεί στο εκκρεμές των γεωπολιτικών και οικονομικών διεργασιών, που συμβαίνουν σήμερα, στο πολιτικό υπόστρωμα της εγγύς και Μέσης Ανατολής και απειλούν σε μεγάλο βαθμό τη συνοχή των υφιστάμενων κρατικών δομών και κοινωνιών, ενώ εξ αντανακλάσεως επηρεάζουν και τα εγχώρια πολιτικά πράγματα.

Σαφέστατα, η πρόκληση μιας τέτοιας συζήτησης απαιτεί τη συμμετοχή όλων μας αλλά και τη διεύρυνση της οπτικής μας, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να επιχειρηθεί η ανασυγκρότηση της τοπικής οικονομίας και της περιφέρειας εν γένει. Για τις πολιτικές και διπλωματικές διαστάσεις του ρόλου της περιφέρειας και ιδιαίτερα της Θράκης, έχουν ήδη αναπτύξει η θα αναπτύξουν  τις θέσεις τους, ειδικότεροι εισηγητές- επιστήμονες, άνθρωποι που γνωρίζουν και έχουν μελετήσει εις βάθος την ιστορική εξέλιξη αυτής της περιοχής.

Θα προσπαθήσω να σκιαγραφήσω ωστόσο πτυχές της οικονομικής και επιχειρηματικής ζωής που επηρεάζουν σήμερα την αναπτυξιακή πορεία και τον παραγωγικό ιστό της Θράκης. Πολλοί συνάδελφοι μου και εκπρόσωποι των ομοσπονδιών, γνωρίζουν το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που έχει επιδείξει η ΓΣΕΒΕΕ και το ΙΜΕΓΣΕΒΕΕ για τα προβλήματα της περιοχής, τις οικονομικές απειλές και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η τοπική αγορά στην περίοδο των μνημονίων. Στόχος μας, είναι να μελετήσουμε τα θέματα και να παρέμβουμε, με τις δυνάμεις που διαθέτουμε, επενεργώντας θετικά στην ανάπτυξη των τοπικών αγορών, υπέρ της διεθνοποίησης, της καινοτομίας, των συνεργατικών σχηματισμών των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 

Στο πρόσφατο διεθνές συνέδριο που διοργάνωσε προ ημερών στην Αθήνα (3-4/12) η ΓΣΕΒΕΕ, παρουσία διεθνών θεσμών  και κρατικών λειτουργών, επισημάνθηκε η θεμελιακή αξία της περιφερειακότητας και της μικρής επιχειρηματικότητας προς την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και προώθησης ίσων ευκαιριών.

Υπό κανονικές συνθήκες και με απώτερο στόχο τον παραγωγικό μετασχηματισμό της περιοχής και της χώρας εν γένει, θα αρκούσε  ίσως μια διακήρυξη/ ένα κείμενο αρχών για μια συντεταγμένη πίεση προς την πολιτεία  για την οργανωμένη ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής και της ευρύτερης περιφέρειας, αλλά και τη σημασία της διαπεριφερειακής συνεργασίας, επέκτασης του επιχειρηματικού ορίζοντα και της εξωστρέφειας. Πράγματι, η ευρύτερη αυτή περιοχή της Θράκης και της Αν. Μακεδονίας, με τους νησιωτικούς σχηματισμούς της, εκτός από το φυσικό κάλλος, τον ενεργειακό πλούτο που διαθέτει, το διαμετακομιστικό της πλεονέκτημα και τη γεωπολιτική ευαίσθητη θέση που κατέχει, βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο διεθνών εξελίξεων, οι οποίες θα επηρεάσουν για πολλά χρόνια την οικονομική πρόοδο και τον παραγωγικό προσανατολισμό της περιοχής. Οι ευκαιρίες υπάρχουν στον ορίζοντα, αρκεί να ξεδιπλωθούν οι κατάλληλοι διπλωματικοί χειρισμοί και να επισημανθούν τα πεδία στα οποία εξυπηρετούνται τα εθνικά συμφέροντα (κίνητρα για τη βιομηχανία και την παραμονή επιχειρήσεων, ανάπτυξη εναλλακτικών τουριστικών μορφών, φορολογικές μειώσεις, σήμανση ελληνικών προϊόντων- προστατευμένη ονομασία προέλευσης).

Όμως, για να μπορέσουμε να σχεδιάσουμε το μέλλον, ακόμη και το βραχυπρόθεσμο, θα πρέπει να είμαστε σε θέση να επιβιώσουμε στο παρόν, απέναντι στα επίπονα προγράμματα λιτότητας που εφαρμόζονται με ευθύνη της κυβέρνησης και των θεσμών. Δυστυχώς, η κεντρική οικονομική και πολιτική σκηνή έχει παραβλέψει μέχρι σήμερα αυτήν την τοπική και περιφερειακή διάσταση που αναφέραμε, και αυτό το γεγονός οφείλουμε να το αποτυπώσουμε στις εργασίες του συνεδρίου.

Οι επιχειρήσεις της περιοχής εκτός από τις επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης που συνεχίζει να παράγει αρνητικές προσδοκίες, βρίσκονται στον κυκλώνα της πιο επώδυνης κρίσης της ελληνικής οικονομίας, κρίση η οποία μεγεθύνθηκε από την ακολουθούμενη πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης. Οι συνέπειες της οικονομικής πολιτικής είναι γνωστές σε όλους και δεν αμφισβητούνται από κανένα πολιτικό και ιδεολογικό ρεύμα (παρά τις διαφοροποιήσεις ως προς τα αίτια της κρίσης και το απαιτούμενο μίγμα πολιτικής). Εκτός από το επιδεινούμενο μακροοικονομικό πλαίσιο, το οποίο διολισθαίνει διαρκώς με μικρά αλλά επώδυνα επεισόδια ύφεσης και στασιμότητας, οι διαρθρωτικές παρεμβάσεις που επισπεύδονται οδηγούν σε μεγαλύτερη ασφυξία την εγχώρια επιχειρηματικότητα και παραγωγική βάση. Πώς αλλιώς να ερμηνεύσουμε τις πολύφημες μεταρρυθμίσεις στην αγορά ελαιολάδου, γάλακτος, ψωμιού, τις μεταρρυθμίσεις σε κάποια επαγγέλματα που μετ’ επιτάσεως έθεταν οι θεσμοί, υπό την ομπρέλα της εργαλειοθήκης ΟΟΣΑ, αλλά και τις σημαντικές επιβαρύνσεις που δέχεται η περιφέρεια στο επίπεδο των φορολογικών συντελεστών και του κόστους ενέργειας (βλέπετε συζήτηση για το φόρο στη μπύρα και το κρασί); Ποιοι είναι οι στόχοι αυτών των παρεμβάσεων όταν απαξιώνουν τις μικρές παραγωγικές μονάδες που λειτουργούν κατά κόρον στη Β. Ελλάδα, ενώ παράλληλα δε λαμβάνονται μέτρα για τον αθέμιτο ανταγωνισμό που συμβαίνει στα σύνορα μας; Μάλιστα, το τελευταίο διάστημα εκτός από τις απώλειες σε επίπεδο κατανάλωσης που σημειώνει η τοπική αγορά, παρατηρείται και το φαινόμενο της μεταφοράς αποταμιεύσεων σε γειτονικές χώρες, γεγονός που διευρύνει το πρόβλημα ρευστότητας και βιωσιμότητας της ελληνικής οικονομίας. Αν συμπεριλάβουμε στην ανάλυση του περιβάλλοντος, το προσφυγικό και μεταναστευτικό πρόβλημα, με την αδυναμία και άρνηση της Ευρωπαϊκής οικογένειας να διαγνώσει τις πραγματικές ανάγκες και να προβεί στις αντίστοιχες ενέργειες, αντιλαμβανόμαστε ότι μεσοπρόθεσμα  η χώρα θα παραμένει σε μια ιδιότυπη οικονομική και γεωστρατηγική ομηρία.

Ωστόσο, οφείλουμε να σχεδιάσουμε από σήμερα τις μελλοντικές δράσεις και παρεμβάσεις. Όπως έχει αναφερθεί η ευρύτερη περιοχή έχει τη δυνατότητα να προσφέρει ένα πολύπλευρο πλαίσιο αγαθών και υπηρεσιών που εκτείνεται σε όλο το φάσμα της οικονομικής ζωής του τόπου, από τον πρωτογενή τομέα και την επεξεργασία πρώτων υλών, την παραγωγή και διάθεση αγροτικών προϊόντων έως τον τομέα παροχής υψηλής ποιότητας υπηρεσιών στον τουρισμό με όλες τις εναλλακτικές εκδοχές του, τον πολιτισμό, την ιστορία, την περιηγητική, τη φυσιολατρία.

Επίσης η τρέχουσα συγκυρία χαρακτηρίζεται από σημαντικά στρατηγικά πλεονεκτήματα. Επιγραμματικά, αναφέρω τις συζητήσεις που γίνονται σχετικά με το σχεδιασμό των ενεργειακών κόμβων, την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και πόρων για την περιφερειακή ανασυγκρότηση, την ανάπτυξη του διαμετακομιστικού εμπορίου και την οριστική διευθέτηση προβλημάτων που προκύπτουν από τη στρεβλή ανάπτυξη των διασυνοριακών συναλλαγών και την κρατική ολιγωρία να αντιμετωπίσει το θέμα. Σημαντικό θέμα είναι επίσης το μέγεθος της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης του γηγενούς πληθυσμού.

Ταυτόχρονα για την καλύτερη εσωτερική οργάνωση της τοπικής οικονομίας, η περιοχή της Θράκης έχει ανάγκη από μια σειρά παρεμβάσεων, ρυθμίσεων και ενεργών πολιτικών που  θα έχουν ως στόχο τη διεύρυνση των παραγωγικών και κλαδικών πλεονεκτημάτων, την εξάλειψη των αθέμιτων πρακτικών ανταγωνισμού και τη βελτίωση των βασικών υποδομών της περιοχής, οι οποίες υπολείπονται σημαντικά.     Η περιφέρεια της Θράκης και Αν. Μακεδονίας, θα λέγαμε ότι συμπυκνώνει με τον καλύτερο τρόπο όλη την ουσία του αγγλικού νεολογισμού glocal (global= παγκόσμιο + local= τοπικό), δηλαδή του συνδυασμού παγκόσμιων και τοπικών στοιχείων σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο. Είναι άλλωστε ο βασικός ηπειρωτικός σύνδεσμος μεταξύ Δύσης και Ανατολής, είναι ο χώρος που ενώνει τα βόρεια και ανατολικά σύνορα της χώρας.

Μπροστά σε αυτήν την πραγματικότητα, θα πρέπει να κινητοποιηθούν όλες οι ανθρώπινες δυνάμεις αυτού του τόπου σε επίπεδο οικονομικό, επιχειρηματικό και διπλωματικό καθώς οι προκλήσεις δεν είναι αμιγώς πολιτικές (δεν αρκούν δηλαδή οι διαπραγματεύσεις σε ανώτερο επίπεδο), αλλά έχουν υπόβαθρο που σχετίζεται με την οικονομική, εμπορική και ενεργειακή αυτονομία της περιφέρειας της Ευρώπης, για να μην πούμε για την ενεργειακή στρατηγική που ακολουθεί η ίδια η Ευρώπη. Ας μη ξεχνάμε επίσης, ότι η χώρα μας αποτελεί παράγοντα και εγγυητή σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, και αυτό το γεγονός θα πρέπει να αξιοποιηθεί καλύτερα στις συναλλαγές μας με τους γείτονες, αλλά και στις σχέσεις μας με τους εταίρους της ΕΕ. Οι τελευταίες εξελίξεις με τη ρωσοτουρκική διένεξη φέρνουν στο προσκήνιο ξανά αυτό τον επιτελικό ρόλο για τη χώρα μας, και ας μη λησμονούμε ότι η χώρα μπορεί να αξιοποιήσει τα εμπορικά πλεονεκτήματα που προκύπτουν από τη νέα αυτή φάση στις διεθνείς σχέσεις.

Ο νέος παραγωγικός και οικονομικός προσανατολισμός της Θράκης θα πρέπει να σχεδιαστεί με ευρύτητα πνεύματος και εργαλείων, με σχεδιασμό εναλλακτικών επιλογών, με συμμετοχή τοπικών, περιφερειακών και υπερεθνικών δομών. Δεν πρέπει να αφήσουμε τα πράγματα στην τύχη τους.

Κυρίες και Κύριοι,

Σε αυτό το πλαίσιο, στρατηγική επιλογή δε θα πρέπει και δεν μπορεί να είναι αποκλειστικός σκοπός ζωής η δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου/ οικονομικών συναλλαγών με μοναδικά προνόμια το μειωμένο κόστος εργασίας και το αφορολόγητο. Το νέο υψηλά ειδικευόμενο επιστημονικό προσωπικό της χώρας που έχει μεταναστεύσει  (και δεν πρόκειται να επιστρέψει ακούγοντας καλές προθέσεις), δε θα προσελκυστεί από ένα  παλαιού τύπου σχεδιασμό γραμμών παραγωγής. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σήμερα στενάζουν κάτω από τα υπέρμετρα και δυσανάλογα φορολογικά βάρη, αλλά και το υψηλό κόστος συμμόρφωσης το οποίο  διαμορφώνεται από την αέναη (ασταμάτητη) παραγωγή φορολογικών νόμων και ρυθμίσεων.  Στόχος δεν θα πρέπει να είναι η προσέλκυση νέων επενδύσεων χωρίς την εξασφάλιση επιβίωσης και ενεργοποίησης των υφιστάμενων παραγωγικών μονάδων, που είναι σε θέση να ανταγωνιστούν στο διεθνές περιβάλλον. Οι μεγάλες και οι μικρές επενδύσεις πρέπει να ιδωθούν ως συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά μέρη. Η εξωστρέφεια σημαίνει αναβαθμισμένη ποιότητα και ανταγωνιστικότητα αγαθών και υπηρεσιών, που στοχεύει και στην εγχώρια κατανάλωση. Τα λάθη του παρελθόντος δεν πρέπει να επαναληφθούν.

Στρατηγική επιλογή επίσης δεν μπορεί να είναι η μονοσήμαντη ανάπτυξη του τουριστικού προϊόντος όπως έχει συμβεί, σε άλλες περισσότερο «τυχερές» περιοχές της χώρας, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαιτερότητα της περιοχής,  το αγροδιατροφικό σύμπλεγμα, οι δυνατότητες που ανοίγονται στον εναλλακτικό τουρισμό, η αξιοποίηση της πολιτιστικής και αρχαιολογικής κληρονομιάς. Πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στο σχεδιασμό της τουριστικής πολιτικής. Η πρόσφατη κρίση στις σχέσεις της ΕΕ με ένα κορυφαίο εμπορικό εταίρο (τη Ρωσία) αποτελεί παράδειγμα που θα πρέπει να μας προβληματίσει.  Το αντίστοιχο φαινόμενο στον τομέα του τουρισμού καταδεικνύει πόσο εύθραυστη είναι μια πολιτική που στηρίζεται κυρίαρχα στις εξωτερικές συναλλαγές, αδιαφορώντας για την εγχώρια παραγωγή και κατανάλωση. Η ΓΣΕΒΕΕ αντιμετωπίζει με ευαισθησία τα θέματα που άπτονται της ανάπτυξης του τουριστικού προϊόντος, διότι πίσω από τη βιτρίνα παρέλκουν μια σειρά από συναφείς δραστηριότητες με υψηλή εγχώρια προστιθέμενη αξία, και οι οποίες χρήζουν των απαραίτητων προσαρμογών. Οι διασυνδέσεις μεταξύ μικρών επιχειρήσεων και η συμμετοχή τους σε αλυσίδες αξίες αποτελούν μια ώριμη στρατηγική, για την οποία οφείλουμε να εργαστούμε.

Και τέλος, στρατηγική επιλογή δεν μπορεί να είναι η άνευ όρων παράδοση του ενεργειακού και φυσικού πλούτου της περιοχής σε «επενδυτές του γλυκού νερού», οι οποίοι αποσπούν/ αγοράζουν δημόσια περιουσία χωρίς καμιά υπόσχεση – δέσμευση, για την ποιοτική αναβάθμιση των υποδομών και την αύξηση των επενδύσεων. Οι περιπτώσεις των λιμανιών, των αεροδρομίων, της βιομηχανίας ζάχαρης ή της πώλησης των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με όρους οι οποίοι μόνο στρεβλώσεις δημιουργούν στην αγορά ενέργειας και τις επιχειρήσεις- πελάτες θα πρέπει να μας προβληματίσει.

Σημαντικό ρόλο στα παραπάνω πρέπει να διαδραματίσουν οι υποδομές, η βελτίωση των εμπορικών και μεταφορικών δικτύων. Στο ίδιο μήκος κύματος, η ελληνική πολιτεία θα πρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που ενδεχομένως δοθούν από την χάραξη των νέων ενεργειακών γραμμών. Η περιοχή της Θράκης είναι ο κατ’ εξοχήν πρωταγωνιστής, αν η κεντρική πολιτική επιτύχει να θέσει τη χώρα μας εντός του διεθνούς ενεργειακού σχεδιασμού. 

Αλλά και στο πεδίο της χρηματοδότησης, το κράτος πρέπει να αυξήσει σε περιφερειακό επίπεδο τις δημόσιες επενδύσεις και να μοχλεύσει τις ιδιωτικές. Ο τραπεζικός τομέας που έχει αποκλείσει από τις χρηματοδοτήσει μεγάλο εύρος επιχειρηματικών δραστηριοτήτων πρέπει να αντιληφθεί ότι η ανάπτυξη της περιφέρειας αποτελεί το μαξιλάρι προστασίας του παραγωγικού δυναμικού της χώρας. Αν οι ελληνικές επιχειρήσεις που έχουν προσπαθήσει να επιδείξουν υψηλό βαθμό ευελιξίας και προσαρμογής μέσα στην κρίση, και καταφέρουν να αντεπεξέλθουν στον ανταγωνισμό των όμορων αγορών, τότε κερδισμένο θα είναι τόσο το στοίχημα της εξωστρέφειας όσο και της τόνωσης της εγχώριας οικονομίας. Οι ενέργειες των αρχών και όσων σχεδιάζουν την οικονομική πολιτική και τις διεθνείς επαφές θα πρέπει να στραφούν και στην αξιοποίηση της ποιότητας των προϊόντων που παράγονται στην περιοχή.

Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ολοκλήρωσε και πριν λίγες μέρες και παρουσίασε στην Αλεξανδρούπολη, την μελέτη «τοπική ανάπτυξη με αύξηση της απασχόλησης με τις ΜμΕ στο επίκεντρο. Ο ρόλος της τοπικής ομοσπονδίας ΕΒΕ Έβρου» . Σκοπός της μελέτης ήταν η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης στο νομό και η καταγραφή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του Νομού , που μπορεί να αποτελέσει την βάση για το τοπικό η Περιφερειακό   στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη , μια και αντίστοιχες μελέτες έχουν γίνει και στους άλλους νομούς της Περιφέρειας.

Κυρίες και Κύριοι,

Το τελευταίο σκέλος της παρέμβασης αφορά την αξιοποίηση του πλούσιου σε γνώσεις και ειδίκευση προσωπικού που διαθέτει η χώρα και η περιοχή. 50 χρόνια μετά το κύμα μετανάστευσης ανειδίκευτων εργατών και ανθρώπων του μεροκάματου, η περιφέρειας της Θράκης και της Β. Ελλάδος εκτός από την απαξίωση του παραγωγικού εξοπλισμού, βιώνει την εγκατάλειψη και την αποψίλωση από νέους ανθρώπους με σπουδές και επαγγελματικές δυνατότητες (μηχανικοί, εκπαιδευτικοί, μεσαία στελέχη επιχειρήσεων κα). Το φαινόμενο αυτό, όσο κι αν μοιάζει εκτός θέματος, ουσιαστικά αφορά τον πυρήνα της σημερινής εκδήλωσης: η θέση των επιχειρήσεων της περιοχής, και της χώρας εν γένει, στο διεθνή καταμερισμό εργασίας και το παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον σχετίζεται με αυτή τη συνθήκη υποκατάστασης επενδύσεων και προσωπικού υψηλής αξίας με πρακτικές και δράσεις επιχειρείν χαμηλότερης τεχνολογίας και παραγωγικότητας. Είναι κάτι που θα πρέπει να μας απασχολήσει σε εθνικό και οικονομικό επίπεδο, και θα πρέπει να μας μεταβάλλει την οπτική για τι είδους ανάπτυξη θέλουμε. Διότι εθνική οικονομία και ανάπτυξη δεν μπορεί να δομηθεί με επενδυτές φαντάσματα και πολίτες- κατοίκους που φεύγουν για να επιβιώσουν.

 

sima ime

  

logo kek