Εισήγηση του Προέδρου της ΓΣΕΒΕΕ κ. Γιώργου Καββαθά στην ημερίδα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ: «Το Ασφαλιστικό των Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων. ΟΑΕΕ: Προβλήματα και Προοπτικές»

Αθήνα, 8 Ιουλίου 2013

Παρόλο που δεν είναι η πρώτη φορά που ασχολούμαστε με το ασφαλιστικό των Επαγγελματιών, των Βιοτεχνών, των Εμπόρων και τον ασφαλιστικό μας φορέα, τον ΟΑΕΕ,  είναι ίσως η κρισιμότερη στιγμή για να αποτυπωθεί και κυρίως να επιβεβαιωθεί αυτό που εδώ και τόσα χρόνια η ΓΣΕΒΕΕ έχει τονίσει προς κάθε κατεύθυνση,

Το γεγονός δηλαδή ότι η κρίση ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΠΛΕΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΛΛΑ ΕΧΕΙ ΞΕΠΕΡΑΣΕΙ ΤΑ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΕΙΝΕΙ ΝΑ ΜΕΤΕΞΕΛΙΧΘΕΙ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ…

Αυτό που βιώνουν οι Επαγγελματίες, οι Βιοτέχνες και οι Έμποροι σήμερα είναι η έκφανση μιας πολυδιάστατα αρνητικής κατάστασης που, εκ των πραγμάτων αν συνεχιστεί, θα έχει ανυπολόγιστες συνέπειες για το αρραγές του κοινωνικού ιστού.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το επισημαίνουμε (και σίγουρα δεν θα είναι η τελευταία) ότι,  όσο ακολουθούνται πολιτικές που δεν οδηγούν σε λύση αλλά σε «βάθεμα» της κρίσης, τότε όλες οι προσπάθειες που καταβάλλονται από όλους μας δεν θα έχουν αποτέλεσμα.

Και αυτές οι επισημάνσεις δεν γίνονται απλά για να ακούγονται και μετά να «πετώνται» στον κάλαθο των αχρήστων ή για να τα λέμε μεταξύ μας… και στη συνέχεια να επανερχόμαστε στην καθημερινότητά μας…

Εμείς τουλάχιστον ως ΓΣΕΒΕΕ θα συνεχίζουμε να «ενοχλούμε δημιουργικά» και με στοιχεία προς κάθε κατεύθυνση και κυρίως προς την Πολιτεία, ώστε πέρα και πάνω από κάθε λογής μνημονιακές ή άλλες επιταγές, να πρυτανεύσει η λογική και όχι η παράνοια του εξοβελισμού των Μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που αντιπροσωπεύουν το 99,9% της επιχειρηματικότητας της Ελλάδας και που διατηρούν αλλά και δημιουργούν την πλειοψηφία των θέσεων εργασίας και τον πλούτο σε αυτή τη χώρα…

Συνεχίζοντας λοιπόν σε αυτή τη λογική της δημιουργικής, αλλά πλήρως στοιχειοθετημένης «ενόχλησης» και στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων κυλιόμενων ερευνών για το κλίμα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις:

Η ΓΣΕΒΕΕ και το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων της Συνομοσπονδίας ανέλαβαν την πρωτοβουλία για τη διοργάνωση της σημερινής ημερίδας με θέμα το Ασφαλιστικό και ειδικότερα την κατάσταση και τις προοπτικές του ασφαλιστικού μας φορέα,  του Οργανισμού Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ), που είναι μετά το ΙΚΑ ο δεύτερος μεγαλύτερος ασφαλιστικός φορέας στην Ελλάδα.

Στην ημερίδα αυτή προσκαλέσαμε την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, την Διοικητή του ΟΑΕΕ αλλά και εκπροσώπους από τα πολιτικά κόμματα επιδιώκοντας τους ακόλουθους στόχους:

[1] Να γίνουν γνωστά τα διαρθρωτικά προβλήματα του ΟΑΕΕ, τα οποία έχουν οξυνθεί σε αυτήν την περίοδο της οικονομικής κρίσης που συνεχίζει για Πέμπτη διαδοχική χρονιά να πλήττει την ελληνική οικονομία.

[2] Να γίνουν (για μια ακόμη φορά) γνωστές οι θέσεις και τα αιτήματα της ΓΣΕΒΕΕ σχετικά με τον ΟΑΕΕ.

[3] Να γίνουν γνωστές οι θέσεις των πολιτικών κομμάτων πάνω σε αυτό το ζήτημα.

[4] Να διαμορφώσουμε από κοινού – και στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό – μια κοινή αντίληψη σχετικά με την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων.

Στη σύντομη εισήγησή μου θα περιοριστώ στη διατύπωση και ανάπτυξη των θέσεων και των βασικών αιτημάτων της ΓΣΕΒΕΕ σχετικά με τον ΟΑΕΕ. Οι θέσεις και τα αιτήματα αυτά εξυπηρετούν ένα μείζονος σημασίας αλλά διττό σκοπό: τη βιωσιμότητα του ΟΑΕΕ αλλά με βιώσιμες συντάξεις. Και τούτο για τον απλούστατο λόγο ότι το βασικό πρόβλημα του ΟΑΕΕ δεν είναι μόνο η εισφοροδιαρροή, αλλά και οι χαμηλές συντάξεις αφού, όπως θα φανεί και από την παρουσίαση σχετικής έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, η σύνταξη καλύπτει τις ανάγκες του μήνα μόνο για το 20% περίπου των συνταξιούχων.

Και τίθεται το ερώτημα, τι έχει απογίνει με τα αποθεματικά του Ταμείου? Δηλαδή, με το κεφάλαιο που σχηματίστηκε από τις εισφορές των ασφαλισμένων;

Γιατί δεν καταβλήθηκαν τα υποσχόμενα δεκάδες εκατομμύρια με την ενοποίηση των ταμείων όπως είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση τότε;

Τι έγινε με  την κινητή περιουσία του Ταμείου η οποία απομειώθηκε με την αναγκαστική του συμμετοχή στο PSI;

Θέτουμε αυτά τα ερωτήματα επειδή σύμφωνα με την οργανωτική αρχή του ασφαλιστικού συστήματος στο οποίο εντάσσεται ο ΟΑΕΕ, τα αποθεματικά διαδραματίζουν ένα κρίσιμο ρόλο. Πιο συγκεκριμένα λειτουργούν ως αυτόματοι σταθεροποιητές και ιδιαίτερα σε περιόδους όπως η σημερινή έρχονται να καλύψουν τα οποιαδήποτε ελλείμματα προκύπτουν από την εισφοροδιαρροή.

Δεν δικαιολογώ με αυτό την εσκεμμένη εισφοροδιαφυγή και εισφοροαποφυγή που είναι κατακριτέα και καταδικαστέα από όλους μας, καθόσον στρέφεται εναντίον μας… αλλά πρέπει να τονίσω ότι η πλειοψηφία των συναδέλφων  αδυνατεί να πληρώσει την εισφορά του, όχι από “χόμπι” αλλά επειδή οι τραγικές συνθήκες τον έφεραν σε αυτό το σημείο.

Και αυτό θα πρέπει να το δουν με ιδιαίτερη προσοχή και ευαισθησία οι διοικούντες τον ασφαλιστικό μας φορέα και αξιοποιώντας τα στοιχεία που θα δοθούν και σήμερα, να διαμορφώσουν πολιτικές που θα βοηθούν πραγματικά και όχι θεωρητικά, τον έμπορο και τον επαγγελματοβιοτέχνη, να είναι συνεπής με τις υποχρεώσεις του. 

Κυρίες και Κύριοι,

Βασική θέση της ΓΣΕΒΕΕ είναι ότι το πρόβλημα του ΟΑΕΕ δεν προέρχεται από τις εκροές, δηλαδή από το ύψος των συντάξεων που καταβάλλει ή από τα έτη ασφάλισης. Αντίθετα το πρόβλημα του ΟΑΕΕ προέρχεται από τις συνεχώς μειούμενες εισροές εξαιτίας της ύφεσης και του κλεισίματος των επιχειρήσεων.

Έχοντας ως αφετηρία αυτή τη θέση και την παραδοχή, τα αιτήματά μας είναι προσανατολισμένα προς δύο βασικές κατευθύνσεις.

Πρώτη Κατεύθυνση: Η διευκόλυνση της καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών από τους ασφαλισμένους του ΟΑΕΕ. Τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν προς την κατεύθυνση αυτή είναι τα ακόλουθα:

[1] Αποποινικοποίηση των οφειλών προς τον ΟΑΕΕ. Για την εξασφάλιση των οφειλών ο ΟΑΕΕ διαθέτει κατά την άποψή μας επαρκή ένδικα μέτρα (αστικά και διοικητικά). Η οφειλή προς τον ασφαλιστικό φορέα δεν είναι δυνατό να συνιστά ποινικό αδίκημα.

[2] Η ρεαλιστική αλλά και πάγια ρύθμιση των οφειλών ώστε: (α) οι επιχειρηματίες να είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους προς τον Οργανισμό αλλά και (β) να αυξηθούν τα έσοδα του οργανισμού. Κατά το σχεδιασμό αυτής της ρύθμισης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το 70% περίπου των ενεργών οφειλετών οφείλουν ποσά που κυμαίνονται μέχρι τα 10.000 ευρώ.

[3] Η ελεύθερη επιλογή ασφαλιστικής κλάσης για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η ύφεση. Μάλιστα, έχουμε υπολογίσει ότι εάν όλοι οι ασφαλισμένοι για το έτος 2013 είχαν εγγραφεί στην πρώτη ασφαλιστική κλάση τα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές για τον Οργανισμό θα ήταν μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια περισσότερα από όσα έχουν προϋπολογισθεί.

[4] Συμπληρωματικά προς τα παραπάνω, αλλά απαραίτητα μέτρα είναι και τα εξής:

(α) Ο εξορθολογισμός της λειτουργίας του ΟΑΕΕ έτσι ώστε αφενός να ενδυναμωθεί η εισπρακτική του ικανότητα και αφετέρου να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του ως προς τις παροχές και τις υπηρεσίες που προσφέρει, τόσο στους ασφαλισμένους όσο και στους συνταξιούχους.

(β) Όλοι οι επιτηδευματίες ασφαλισμένοι στον ΟΑΕΕ, όχι εξαιρέσεις πελατών, (βλέπε ενοικιαζόμενα).

(γ) Η αποδέσμευση της θεώρησης των βιβλιαρίων υγείας από την ασφαλιστική ενημερότητα. Βασική μας θέση είναι ότι κάνεις Έλληνας πολίτης να μην αποκλείεται από την πρωτοβάθμια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

(δ) Υπερήλικες που αδυνατούν να πάρουν σύνταξη.

(ε) Η ενεργοποίηση του συστήματος κοινωνικής προστασίας και ειδικότερα του λογαριασμού ανεργίας για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Που πήγαν τα χρήματα (δικαιούχοι 2407- αποδόθηκαν 1.410.000)

Δεύτερη Κατεύθυνση: Η εξασφάλιση επιπρόσθετων πόρων για τον ΟΑΕΕ πέραν των ασφαλιστικών εισφορών. Εάν εξαιρέσουμε το ΕΚΑΣ αλλά και τα έσοδα από την περιουσία που αποτελούν πολύ μικρό ποσοστό των εσόδων του ΟΑΕΕ, οι βασικές εισροές προς τον Οργανισμό μέσω του κρατικού προϋπολογισμού προέρχονται από δύο διακριτές πηγές: (α) από τη διμερή συμμετοχή του Κράτους για τους ασφαλισμένους από το 1993 και μετέπειτα και (β) από την τακτική επιχορήγηση. Υπό τις παρούσες συνθήκες αυτά τα επιπρόσθετα έσοδα φαίνεται ότι δεν είναι αρκετά ώστε να καλυφθούν οι υποχρεώσεις του Οργανισμού. Θα πρέπει, επομένως, να εξασφαλιστεί μία πηγή εσόδων που να είναι ανταποδοτική αφενός και εύκολο να εισπραχθεί αφετέρου. Η θέση της ΓΣΕΒΕΕ επί της αρχής είναι η κατάργηση κάθε έκτακτου τέλους ή επιβάρυνση πριν επιβληθεί στις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα στις μικρές.  Ωστόσο στον βαθμό και για όσο  καιρό εισπράττεται το τέλος επιτηδεύματος  θεωρούμε ότι θα πρέπει να αποδίδεται ανταποδοτικά υπέρ του ΟΑΕΕ και όχι για τα ελλείμματα του προϋπολογισμού.

Κυρίες και κύριοι,

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Όπως θα διαπιστώσετε στη συνέχεια όλα όσα αποτυπώνονται στην έρευνα αποτελούν αποτέλεσμα της ζοφερής πραγματικότητας μέσα στην οποία όλοι μας καλούμαστε να λειτουργήσουμε…

Ιδιαίτερα εμείς οι Επαγγελματίες, οι Βιοτέχνες, οι Έμποροι, που έχουμε υποστεί την πιο βάρβαρη υποβάθμιση του βιοτικού μας επιπέδου (…άλλωστε όταν κλείνει η επιχείρησή μας εμείς και οι οικογένειές μας δεν υπάρχουμε για το «δίκτυο κοινωνικής προστασίας»  της Πολιτείας…), δεν έχουμε τα περιθώρια και την πολυτέλεια να υπομένουμε ως υποζύγια το τέλος…

Όλες οι έρευνες που έχουμε διενεργήσει, όπως και αυτή που επίσημα παρουσιάζουμε σήμερα,  καθώς και αυτές που θα ακολουθήσουν, πέραν όλων των άλλων έχουν και έναν άλλο στόχο…

Να αφαιρέσουν από κάποιους την «δικαιολογία» και το επιχείρημα …  ότι ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΑΝ…