Νοθεία και λαθρεμπόριο καυσίμων: Μέτρα Πολιτικής

Δημήτρης Μάρδας

Καθηγητής

Στα μέσα του Αυγούστου του 2012, ζητήθηκε από τη Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών, Βιοτεχνών, Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ) σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ), η σύνταξη μιας μελέτης, με σκοπό την παρουσίαση μέτρων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της νοθείας και του λαθρεμπορίου καυσίμων. Ένα πρώτο σχέδιο της μελέτης παραδόθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου και το τελικό κείμενο κατατέθηκε πρόσφατα.  

Η ομάδα που ανέλαβε τη εκπόνηση της μελέτης επιδίωξε, στον περιορισμένο χρόνο που διέθετε, να συγκεντρώσει τις υπάρχουσες προτάσεις, που εν πολλοίς δεν εφαρμόζονται και να τις διανθίσει με συγκεκριμένες βελτιώσεις εφικτές να υλοποιηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της, η μελέτη αυτή λοιπόν δεν επιδιώκει να παίξει το ρόλο ενός παντογνώστη. Έτσι, σε ένα συνεκτικό κείμενο, που απευθύνεται σε γνώστες του προβλήματος, συστηματικοποιεί τις υφιστάμενες απόψεις και προτάσεις, εισάγοντας πρόσθετα συγκεκριμένες λύσεις στα όσα προτείνονται.

Η αγορά των καυσίμων, χαρακτηρίζεται από την απουσία πολιτικής βούλησης, γεγονός που αντανακλάται στη μη υιοθέτηση έως σήμερα αυτονόητων μέτρων. Η συγκεκριμένη κατάσταση ενισχύει από την πλευρά της, έναν άλλον παράγοντα, τον φόβο. Αυτός με τη σειρά του επηρεάζει αρνητικά τις λειτουργίες της Διοίκησης.  

Η έκφραση της πολιτικής βούλησης με σκοπό το δραστικό περιορισμό της νοθείας και του λαθρεμπορίου των καυσίμων, θα μπορούσε να αλλάξει άρδην όλο το κλίμα. Γι’ αυτό όμως χρειάζεται ένας ευέλικτος μηχανισμός εποπτείας, ο οποίος θα υιοθετήσει τις απλές συνταγές της επιστήμης του Management, θα χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά την τεχνολογία και θα θέσει από την άλλη σε πλήρη ανάπτυξη το σύνολο διατάξεων σχετικών για το «μαύρο χρήμα» και το «πόθεν έσχες» των εμπλεκομένων τόσο από τη πλευρά της προσφοράς, όσο και από την πλευρά των εποπτευουσών αρχών –συμπεριλαμβανομένων και πολιτικών προσώπων.

Η μελέτη αρχίζει με μια συνοπτική παρουσίαση της αγοράς στο θέμα της νοθείας και του λαθρεμπορίου καυσίμων και συνεχίζει με το πρόβλημα των εικονικών εξαγωγών στα χερσαία σύνορα. Ακολούθως παρουσιάζει τις θέσεις της ΠΟΠΕΚ και  του ΣΕΕΠΕ για το υπό εξέταση θέμα της νοθείας-λαθρεμπορίας καυσίμων, απόψεις που συμπίπτουν, στοιχείο που θεωρείται ιδιαίτερα θετικό. Συνεχίζει με προσθήκες και βελτιώσεις αυτών των θέσεων. Αφιερώνει επίσης, ένα κεφάλαιο για τα ναυτιλιακά καύσιμα, συνεχίζοντας με σχόλια και προτάσεις που αφορούν στο καθεστώς των Καταστημάτων Αφορολογήτων Καυσίμων (ΚΑΕ) και σε διάφορα επί μέρους θέματα. Αναφέρεται κατόπιν σε περιπτώσεις άλλων χωρών σκιαγραφώντας και εκεί το εν λόγω πρόβλημα όπως και τους τρόπους αντιμετώπισης τους. Σημειώνει ακολούθως περιπτώσεις λαθρεμπορίου καυσίμων την Ελλάδα, εξελίξεις που επιβεβαιώνουν την έκταση του προβλήματος. Τέλος, κλείνει με ένα σύνολο άλλων λύσεων που δεν ανήκουν στη σφαίρα των προτάσεων των ανωτέρω φορέων.